Biżuteria etniczna Karpat – tradycja i współczesne warsztaty
Biżuteria koralikowa znana jest i powszechna na całym świecie. Nam najbliższa jest ta wywodząca się z Karpat. Wśród wielu wzorów spotykanych w tych górach możemy wyróżnić:
Koraliki splatane w misterne, kolorowe wzory stanowiły charakterystyczną ozdobę dla Łemkiń, Bojkiń, Hucułek, rumuńskich góralek z Karpat Marmaroskich oraz Bukowiny. Wzory i kształty różniły się w każdym regionie, lecz technika pozostawała niezmienna: cienka, mocna nić, na której nanizane były setki kolorowych, błyszczących koralików, układających się w geometryczne, skomplikowane wzory.
Na Łemkowszczyźnie noszono krywulki – charakterystyczny rodzaj okazałego naszyjnika, plecionego z różnokolorowych, szklanych koralików. Tradycyjna krywulka, noszona przez łemkowskie kobiety i dziewczęta, miała szerokość 15–20 cm i przykrywała całe ramiona.
Sylianka to z kolei nazwa naszyjnika z koralików, popularna na Bojkowszczyźnie i Huculszczyźnie. Sylianki były węższe, często ozdobione charakterystycznym, prostym, czarno‑czerwonym, bojkowskim motywem.
Typowo huculskim naszyjnikiem były gerdany – dłuższe ozdoby, z przodu zakończone medalionem. Co interesujące, gerdany nosiły zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Dawniej uważano, że tworzeniem biżuterii z koralików powinny zajmować się osoby o czystym sercu i będące w dobrym nastroju, aby przekazać tę pozytywną energię osobie noszącej koralikowe ozdoby.
Końcem roku kalendarzowego zakończyła się pierwsza część projektu „Warsztaty etnicznej biżuterii karpackiej”, realizowanego w ramach programu „Mistrz Tradycji, Kultura Ludowa i Tradycyjna” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Przez pół roku osiem pań z gminy Bukowsko i okolic, pod okiem twórczyni Eweliny Matusiak‑Wyderki, poznawało tajniki powstawania tradycyjnej karpackiej biżuterii koralikowej. Uczestniczki poznały:
Zapraszamy do obejrzenia krótkiej fotorelacji z przebiegu warsztatów.
