Wszystkie materiały opracowane w ramach projektu „Wrzeciono czasu” udostępnione są na licencji Creative Commons CC BY-SA 3.0
dokumentowanie i popularyzacja unikalnych zjawisk w obszarze rzemiosła ludowego polega na zgromadzeniu dokumentacji, poprzez przeprowadzenie profesjonalnych etnograficznych badań nad dawnymi i współczesnymi zjawiskami tradycyjnego, ludowego rękodzieła na terenie powiatu sanockiego.
Jest to ważne i pilne zadanie, ponieważ takie badania od dawna nie były prowadzone. Zatrważająco szybko odchodzi w niepamięć wraz seniorami to, co tak ważne dla naszej regionalnej kultury. Na zapis i przechowanie tych tradycji zostało mało czasu. Zależy nam zwłaszcza na odnalezieniu osób starszych, których dorobek nie doczekał się jeszcze szerszego odbioru, którzy nie są biegli w promocji własnej twórczości, a także na odnalezieniu nieznanych biografii nieżyjących już twórców, których sylwetki mogliby przybliżyć żyjący członkowie rodzin. Działania obejmą dokumentację ich warsztatu, zapis opowieści, utrwalenie unikatowych technik jakimi się posługują oraz tradycji związanych z tą działalnością. Projekt będzie też próbą ożywienia tych tradycji poprzez pokazy, wystawy, film, warsztaty a także publikacje w mediach internetowych. Zakłada stworzenie swoistej „nici” łączącej przeszłość i teraźniejszość. Ukazaniem, że pamięć o dawnym rzemiośle i rękodzielnictwie może być istotnym elementem tożsamości – lokalnej pamięci zbiorowej, cennym źródłem inspiracji dla mieszkańców i pasjonatów historii lokalnej.
W ramach projektu zrealizowane zostały badania pilotażowe, które obejmowały kwerendy w muzeach etnograficznych i regionalnych, dotyczące gromadzenia informacji o dawnych tradycjach rzemieślniczych i rękodzielniczych, a także wywiady w terenie mające na celu zbadanie tradycji oraz aktualnych aktywności twórczych w obrębie kultury ludowej. Wywiady zostały przeprowadzone w wybranych miejscowościach powiatu sanockiego, takich jak Nadolany, Długie, Jaćmierz, Posada Jaćmierska, Dudyńce, Bukowsko oraz Posada Zarszyńska. Miejscowości wybierano na podstawie informacji pozyskanych od lokalnych instytucji kultury oraz mieszkańców, wskazujących miejsca, gdzie mieszka lub mieszkał rzemieślnik.
Przeprowadzono 10 wywiadów etnograficznych z osobami zajmującymi się rzemiosłem lub potomkami rzemieślników, które dotyczyły takich dziedzin jak kowalstwo, kołodziejstwo, stolarstwo, szewstwo, krawiectwo, łyżkarstwo oraz plastyka obrzędowa.
Badania przeprowadziły Magdalena Fołta i Helena Urbańczyk. Poniżej zamieszczona jest publikacja zawierająca opracowanie wywiadów przeprowadzonych podczas badań terenowych.
Zapraszamy do lektury.
Dla osób ze szczególnymi potrzebami lub tych, którzy po prostu wolą słuchać zamieszczamy wersję audio publikacji „Wrzeciono Czasu” wygenerowaną za pomocą AI przez Bronisza Mączkę.
Wszystkie materiały opracowane w ramach projektu „Wrzeciono czasu” udostępnione są na licencji Creative Commons CC BY-SA 3.0