Uniwersytet Ludowy Rzemiosła Artystycznego latem 2025
roku, po raz trzeci realizuje cykl badań etnograficznych pod tytułem ``Wrzeciono Czasu III``
Projekt zakłada zgromadzenie i upowszechnianie dokumentacji związanej z dawnymi i współczesnymi zjawiskami tradycyjnego, ludowego rzemiosła i rękodzieła na terenie powiatu sanockiego. Cel ten realizowany będzie poprzez badania etnograficzne, publikacje - w wersji papierowej i on-line, warsztaty dokumentacji dziedzictwa kulturowego dla młodzieży, spotkania międzypokoleniowe i warsztaty tradycyjnego rzemiosła.
Działania projektowe są formą stworzenia swoistej „nici” łączącej przeszłość i teraźniejszość. Ukazaniem, że pamięć o dawnym rzemiośle i rękodzielnictwie może być istotnym elementem tożsamości – lokalnej pamięci zbiorowej, cennym źródłem inspiracji dla mieszkańców i pasjonatów historii lokalnej. Zależy nam również na pokazaniu wielokulturowości regionu oraz poszukiwaniu praktycznego modelu edukacji
międzykulturowej i regionalnej. Zachęceniu młodego pokolenia do poznania dziedzictwa kulturowego, m.in. ikon, łemkowskiej koralikowej biżuterii etnicznej, czy nadolańskich łyżek.
Niniejsza strona zawiera opracowane materiały zebrane podczas badań terenowych w formie popularnonaukowej dostępnej dla wszystkich zainteresowanych omawianym zagadnieniem. Przedstawimy w niej sylwetki informatorów: rzemieślników, ich potomków oraz osób zajmujących się współcześnie szeroko rozumianym rzemiosłem i rękodziełem. Poniżej znajdują się wybrane fragmenty wywiadów, zdjęcia współczesne oraz archiwalne.
Aktualności
-
Aleksandra Kabala – Pisanki batikowe
Aleksandra Kabala urodziła się w 1981 roku. Swoje dzieciństwo spędziła w sąsiedztwiebudynku Uniwersytetu Ludowego Rzemiosła Artystycznego, gdzie kiedyś znajdowała sięsiedziba przedszkola i szkoły podstawowej. Wykonywania pisanek woskiem nauczyła się w domu rodzinnym, od swojej babci - Genowefy. Umiejętność zdobienia pisanek wykorzystuje też
-
Anna Woźniczak. Rękodzieło, pisankarkarstwo, bibułkarkarstwo, plastyka obrzędowa.
Anna Woźniczak urodziła się w 1952 roku, pochodzi z Wolicy. Od najmłodszych lat Anna przyglądała się mamie Katarzynie, która jak wiele gospodyń w owym czasie, poza codziennymi obowiązkami szyła ubrania, dziergała na drutach, a w adwencie przygotowywała ozdoby świąteczne. W ciągu
-
Dawid Jach. Kowalstwo.
Dawid Jach urodził się w Sanoku, w 1986 roku. Przez pierwsze dziesięć lat życia wraz z rodzicami mieszkał przy dziadkach. Dziadek Jan wywarł na Dawida ogromny wpływ, ponieważ wpuszczał dziecko do swojej kuźni zlecając drobne prace. Dawid ukończył sanockie technikum
-
Józef Hajduk. Stolarstwo.
Józef Andrzej Hajduk urodził się w 1949 roku. Razem z trzema braćmi wychował się przy ulicy Traugutta w Sanoku. Ukończył Technikum Metalowe przy ulicy Stróżowskiej w klasie obróbki i skrawania. Od roku 1966 pracował na ślusarni przy fabryce Stomilu. W
-
Józefa Wolańska. Rękodzieło, bibułkarstwo, hatf.
Józefa urodziła się w 1950 roku w Posadzie Jaćmierskiej. Pracowała jako bibliotekarka w Jaćmierzu i Bażanowce. Z momentem zmian ustrojowych zaczęto likwidować biblioteki wiejskie podlegające wówczas pod Bibliotekę Wojewódzką w Krośnie. Zagrożona likwidacją była również biblioteka jaćmierska. Wobec perspektywy utraty
-
Spotkanie podsumowujące „Wrzeciono Czasu”
27 września, w gościnnych progach Cechu Rzemiosł Różnych w Sanoku odbyło się uroczyste spotkanie, którego celem było podsumowanie projektu oraz integracja środowiska rzemieślników i rękodzielników, który byli bohaterami wywiadów przeprowadzonych przez etnografkę - Helenę Urbańczyk. Poniżej przedstawiamy fotorelację z tego wydarzenia.
-
Franciszek Krystyn Krzanowski
Franciszek Krystyn Krzanowski urodził się w Mrzygłodzie. Jako dziecko był świadkiem ostatnich chwil trwania wiekowej tradycji mrzygłodzkiego garncarstwa. Pan Franciszek z wielkim sercem i zadziwiającą, niemal fotograficzną pamięcią, opowiada o zapamiętanych z dzieciństwa szczegółach, dotyczących pracy swojego dziadka Franciszka Krzanowskiego,
-
Małgorzata Konik. Haft krzyżykowy.
Małgorzata Konik pochodzi z Olchowiec. Jej ulubioną dziedziną rękodzieła jest haft krzyżykowy, którym zaraziła ją sąsiadka. Pierwszeprace wykonała dwadzieścia lat temu. Zarobkowo pracuje w innym sektorze, a wykonywanie haftów jest dla niej pasją i momentem wyciszenia po dniach pracy i
-
Maria Gibczyńska. Kaletnictwo.
Maria Gibczyńska urodziła i wychowała się w Markowcach. Idąc w ślady siostry Emilii, ukończyła szkołę zawodową w Sanoku uzyskując tym samym tytuł krawcowej. Następnie rozpoczęła pracę w zakładzie kaletniczym Bronisławy Janickiej przy ulicy Lipińskiego. W zakładzie Maria pracowała przez okres
-
Piotr Staruchowicz. Rzeźba.
Piotr Staruchowicz pochodzi z rodziny o bogatych tradycjach rzemieśniczych. Jego dziadek, Jan Staruchowicz (1888-1976) był kowalem. Jako młody mężczyzna wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie ożenił się z Katarzyną . Przed wybuchem I wojny światowej Staruchowicze wrócili do Zarszyna wraz z
-
Władysław Komański. Koronka, haft, szydełkowanie.
Władysław Komański urodził się w 1966 roku, w Posadzie Zarszyńskiej. Od dziecka przejawiał zamiłowanie i talent do prac ręcznych. Z haftem i koronką zetknął się pierwszy raz, obserwując swoją babcię oraz sąsiadkę. Od tym pań uczył się podstaw rękodzieła. Swoich
